Пристапноста до јавните институции останува сериозен предизвик за голем број граѓани. Ова го покажуваат првичните резултати од мапирањето на пристапноста во рамките на иницијативата Digital Green Access, претставени преку промоцијата на модулот Open Doors Institutions 4 ALL, кој е дел од мобилната апликација Green Map.

Со оваа дигитална алатка, Фондацијата Импакт Нет поставува основа за систематско собирање, мапирање и споделување информации за пристапноста на локалните и државните институции, со цел физичките и другите бариери да станат видливи и да се поттикнат конкретни промени.

Во рамките на проектот се идентификувани 80 локални и државни институции, а институциите се повикани самостојно да ја проценат својата пристапност преку јавно достапен прашалник. Паралелно, проектниот тим спроведува сопствено мапирање во четири категории.

Досега се добиени 20 одговори на прашалникот, а сумираните информации откриваат сериозни недостатоци во инфраструктурната, организациската и институционалната подготвеност за обезбедување еднаков пристап до јавните услуги.

42,9% од институциите што одговориле на прашалникот немаат пристапен тоалет за лица со попреченост, 57% немаат лифт за пристап до услугите на повисоките катови, а кај 43% не постои ниту буџет за подобрување на пристапноста. Ова се дел од резултатите од мапирањето што го спроведува Фондацијата Импакт Нет преку новиот модул Open Doors Institutions 4 ALL, интегриран во мобилната апликација Green Map.

LINK VIDEO: https://www.tiktok.com/@impactnetmedia/video/7700927983967603975
https://www.tiktok.com/@impactnetmedia/video/7701286368374197522
https://www.tiktok.com/@impactnetmedia/video/7701681344279039240

Алармантни показатели: институциите сè уште не се достапни за сите

Резултатите од одговорените прашалници покажуваат дека пристапноста не е само прашање на постоење рампа на влезот, туку поширок систем на услови што треба да им овозможат на сите граѓани самостојно и достоинствено да ги користат услугите на институциите.

Според сумираните податоци:

– 42,9% од институциите немаат пристапен тоалет за лица со попреченост.
– 57% немаат лифт, дури и кога институцијата е делумно пристапна, а услугите се наоѓаат на повисоките катови.
– 86% немаат простории за доење или пресоблекување на бебиња, што претставува дополнителна бариера за родителите и старателите со мали деца.
– 43% немаат предвидено буџет за подобрување на пристапноста, што отвора прашања за институционалните приоритети и планирањето на потребните инвестиции.
– 72% немаат обучен кадар за помош и поддршка на лицата со оштетен вид.
– 100% од институциите што одговориле на прашалникот немаат информации на Брајово писмо, што укажува на недостиг од соодветни алтернативни начини за информирање на слепите и лицата со сериозно оштетен вид.
– 100% од институциите што одговориле на прашалникот немаат дефибрилатор за итни случаи.
– 58% немаат план за пристапност, што укажува на недоволно систематски пристап кон идентификувањето и отстранувањето на бариерите.

Овие показатели ја нагласуваат потребата пристапноста да се третира како приоритет при планирањето на институционалните буџети, реконструкцијата на објектите, организирањето на јавните услуги и обуката на вработените.

Недостигот од пристапен тоалет, лифт или соодветни информации може да значи дека граѓанинот, и покрај тоа што физички успеал да влезе во објектот, сепак не може самостојно да ја заврши својата работа. Истовремено, недостигот од обучен кадар и алтернативни форми на информирање дополнително ја ограничува самостојноста на лицата со попреченост.

Посебно загрижува фактот што кај дел од институциите не постои ниту планиран буџет за подобрување на пристапноста, ниту план со кој систематски би се утврдувале и отстранувале постојните бариери.

Резултатите се однесуваат на институциите што одговориле на прашалникот и не треба автоматски да се толкуваат како репрезентативна слика за сите 80 идентификувани институции или за сите институции во државата. Сепак, тие претставуваат важна почетна основа за отворање на прашањето за пристапноста и поттикнување институционална одговорност.

Пристапноста е основно човеково и граѓанско право

Во Северна Македонија, според податоците наведени во рамките на иницијативата, има околу 94.000 лица со одредена попреченост или хендикеп, повеќе од 2.000 лица со оштетен вид и над 6.000 лица со оштетен слух.

На овие граѓани им се потребни пристапни простори, јасни информации и услуги приспособени на нивните потреби. Кога ќе се земат предвид и лицата кои користат помагала за движење, постарите лица и родителите или старателите со детски колички, станува јасно дека пристапноста не е прашање што засега мал број луѓе, туку услов за еднакво учество во општеството.

Скали без рампи, недостиг од лифтови, непристапни санитарни простории и отсуство на информации во соодветни формати можат да оневозможат граѓаните самостојно да завршат административна обврска, да пристапат до јавна услуга или да го остварат своето основно граѓанско право.

„Пристапноста до институциите не е привилегија, туку стандард и основно човеково и граѓанско право!“ е пораката на иницијативата.

Целта на проектот е пристапноста да престане да биде скриен инфраструктурен проблем и да стане видлив демократски приоритет. Институциите треба да бидат места каде што сите граѓани можат самостојно и достоинствено да ги остваруваат своите права и обврски, без да зависат од туѓа помош поради несоодветно уредениот простор.

#Open Doors 4 All: дигитална алатка за видливи промени

Модулот Open Doors Institutions 4 ALL е интегриран во мобилната апликација Green Map и овозможува мапирање и прикажување информации за пристапноста на институциите.

Преку оваа алатка, граѓаните добиваат можност полесно да се информираат за условите за пристап, додека институциите добиваат дополнителен поттик да ги препознаат недостатоците и да преземат мерки за нивно надминување.

Процесот се заснова на два комплементарни пристапа: самопроценка од страна на институциите преку јавно достапен прашалник и мапирање од страна на проектниот тим. Со тоа се создава основа за поширока база на податоци, идентификување на критичните точки и поттикнување транспарентност и одговорност.

Фондацијата Импакт Нет ги повикува сите идентификувани институции да се вклучат во процесот, да го пополнат прашалникот и да придонесат за создавање поточна и покомплетна слика за состојбата.

Прашалникот за самопроценка е јавно достапен на следниот линк:

https://forms.gle/KSPk72P7kxanBgpy8

Младите се двигатели на инклузивната демократија

Проектот Digital Green Access е иницијатива за дигитална демократија предводена од Фондацијата Импакт Нет и младите лидери од XYZ Green Gen и Impact Hub, меѓу кои и ученици од четирите средни училишта во Велес.

Креатор на иницијативата и иновацијата е Стевче Дечев, изработувач на апликацискиот модул е Иван Трифунов, а координатор на проектот е Александра Димитриоска. Во активностите активно учествува и Далиборка Златева, во соработка со Здружението на лица со церебрална парализа и други попречености – Велес.

Преку вклучувањето на младите во дигиталното мапирање, граѓанското учество и застапувањето за пристапност, проектот има цел да ги зајакне демократските процеси на локално ниво и да поттикне посилна соработка меѓу граѓанскиот сектор, јавните институции и организациите што ги претставуваат лицата со попреченост.

Проектот „Дигитален зелен пристап: Младите мапираат за инклузивна демократија“ е поддржан преку грантовата шема Digital Spark, во рамките на Регионалниот механизам за поддршка EECA, спроведуван од Фондацијата Метаморфозис и TechSoup, во партнерство со CIVICUS и во рамките на иницијативата Digital Democracy Initiative (DDI).

Целта е Велес да стане пример за отворени институции

Со промоцијата на модулот Open Doors Institutions 4 ALL, Фондацијата Импакт Нет ја продолжува својата заложба Велес да стане пример за општина во која јавните институции се подостапни, потранспарентни и поотворени за сите граѓани.

Следниот чекор е активно вклучување на институциите во процесот на самопроценка, дополнување на податоците и препознавање на конкретните инфраструктурни и организациски бариери што го ограничуваат пристапот до јавните услуги.

Резултатите од мапирањето треба да послужат како поттик за институциите да изработат планови за подобрување на пристапноста, да предвидат финансиски средства, да го обучат персоналот и да ги приспособат објектите и информациите кон потребите на сите граѓани.

Пораката на иницијативата е јасна: ниту еден граѓанин не смее да остане зад затворените врати на институциите.

Пристапноста не треба да зависи од добрата волја на поединци, ниту граѓаните да мораат да бараат туѓа помош за да ги остварат своите основни права. Потребни се системски решенија, достапни информации и институции што се отворени за секого.

Open Doors 4 All – за институции без бариери и општество во кое никој не е изоставен.

Целта не е да покажуваме со прст, туку заедно да ги отвориме вратите за сите!

Со промоцијата на модулот Open Doors Institutions 4 ALL, Фондацијата Импакт Нет не сака само да ги прикаже постојните бариери и недостатоци, туку пред сè да поттикне промени, соработка и заедничка одговорност за создавање пристапни институции.

Нашата цел не е да покажуваме со прст кон институциите, туку да го повикаме Велес да стане општина што ќе се менува, ќе ги отстранува бариерите и ќе биде позитивен пример за пристапни институции и инклузивна заедница.

Резултатите од мапирањето треба да послужат како почетна точка за дијалог со локалната самоуправа, јавните институции, граѓанските организации и граѓаните. Наместо проблемите да останат само статистика, тие треба да се претворат во конкретни планови, буџетски приоритети и мерки што ќе овозможат секој граѓанин да пристапи до јавните услуги самостојно, достоинствено и без непотребни пречки.

Веруваме дека Велес има можност да направи исчекор и да покаже дека пристапноста не е само законска обврска, туку вредност на едно одговорно, современо и хумано општество.

Затоа ги повикуваме институциите да се вклучат во процесот, да ги препознаат предизвиците, да ги споделат своите потреби и заедно со граѓаните да работат на решенија. Промената не се постигнува со посочување на проблемите, туку со преземање одговорност и преземање конкретни чекори за нивно надминување.

Нашата визија е Велес да стане пример за општина во која институциите не само што се отворени, туку се навистина пристапни за сите – за лицата со попреченост, лицата со оштетен вид и слух, родителите со детски колички, постарите лица и секој граѓанин на кој му е потребен пристап без бариери.

Зашто вистинската промена започнува кога ќе одлучиме дека никој не треба да биде изоставен.

Open Doors 4 All – заедно да ги отвориме вратите за сите. Велес може да биде пример!